Prvd Cath

1 Ales diei nuntius Lucem propinquam praecinit, Nos excitator mentium Iam Christus ad uitam uocat. "Auferte" clamat "lectulos Aegros soporos desides, Castique recti ac sobrii Vigilate; iam sum proximus." Post solis ortum fulgidi Serum est cubile spernere, Ni parte noctis addita Tempus labori adieceris. Vox ista, qua strepunt aues Stantes sub ipso culmine Paulo ante quam lux emicet, Nostri figura est iudicis. Tectos tenebris horridis Stratisque opertos segnibus Suadet quietem linquere Iam iamque uenturo die, Vt, cum coruscis flatibus Aurora caelum sparserit, Omnes labore exercitos Confirmet ad spem luminis. Hic somnus ad tempus datus Est forma mortis perpetis; Peccata, ceu nox horrida, Cogunt iacere ac stertere. Sed uox ab alto culmine Christi docentis praemonet Adesse iam lucem prope, Ne mens sopori seruiat, Ne somnus usque ad terminos Vitae socordis opprimat Pectus sepultum crimine Et lucis oblitum suae. Ferunt uagantes daemonas, Laetos tenebris noctium, Gallo canente exterritos Sparsim timere et cedere. Inuisa nam uicinitas Lucis salutis numinis Rupto tenebrarum situ Noctis fugat satellites. Hoc esse signum praescii Norunt repromissae spei, Qua nos soporis liberi Speramus aduentum dei. Quae uis sit huius alitis Saluator ostendit Petro Ter antequam gallus canat Sese negandum praedicans. Fit namque peccatum prius Quam praeco lucis proximae Illustret humanum genus Finemque peccandi ferat. Fleuit negator denique Ex ore prolapsum nefas, Cum mens maneret innocens Animusque seruaret fidem. Nec tale quidquam postea Linguae locutus lubrico est Cantuque galli cognito Peccare iustus destitit. Inde est quod omnes credimus Illo quietis tempore Quo gallus exultans canit Christum redisse ex inferis. Tunc mortis oppressus uigor, Tunc lex subacta est tartari, Tunc uis diei fortior Noctem coegit cedere. Iam iam quiescant improba, Iam culpa furua obdormiat, Iam noxa letalis suum Perpessa somnum marceat. Vigil uicissim spiritus, Quodcumque restat temporis Dum meta noctis clauditur, Stans ac laborans excubet. Hisum ciamus uocibus Flentes precantes sobrii; Intenta supplicatio Dormire cor mundum uetat. Sat conuolutis artubus Sensum profunda obliuio Pressit grauauit obruit Vanis uagantem somniis. Sunt nempe falsa et friuola Quae mundiali gloria Ceu dormientes egimus; Vigilemus, hic est ueritas. Aurum uoluptas gaudium Opes honores prospera Quaecumque nos inflant mala, Fit mane, nil sunt omnia. Tu, Christe, somnum dissice, Tu rumpe noctis uincula, Tu solue peccatum uetus Nouumque lumen ingere.
2 Nox et tenebrae et₁ nubila, Confusa mundi et turbida, Lux intrat, albescit polus, Christus uenit, discedite! Caligo terrae scinditur Percussa solis spiculo Rebusque iam color redit Vultu nitentis sideris. Sic nostra mox obscuritas fraudisque pectus conscium Ruptis retectum nubibus Regnante pallescet deo. Tunc non licebit claudere Quod quisque fuscum cogitat, Sed mane clarescent nouo Secreta mentis prodita. Fur ante lucem squalido Inpune peccat tempore, Sed lux dolis contraria Latere furtum non sinit. Versuta fraus et callida Amat tenebris obtegi, Aptamque noctem turpibus Adulter occultus fouet. Sol ecce surgit igneus; Piget pudescit paenitet Nec teste quisquam lumine Peccare constanter potest. Quis mane sumptis nequiter Non erubescit poculis, Cum fit libido temperans Castumque nugator sapit? Nunc nunc seuerum uiuitur, Nunc nemo temptat ludicrum, Inepta nunc omnes sua Vultu colorant serio. Haec hora cunctis utilis Qua quisque quod studet gerat, Miles togatus nauita Opifex arator institor. Illum forensis gloria, Hunc triste raptat classicum, Mercator hinc ac rusticus Auara suspirant lucra. At nos lucelli ac faenoris Fandique prorsus nescii Nec arte fortes bellica Te, Christe, solum nouimus. Te mente pura et simplici, Te uoce, te cantu pio Rogare curuato genu Flendo et canendo discimus. His nos lucramur quaestibus, Hac arte tantum uiuimus, Haec inchoamus munera, Cum sol resurgens emicat. Intende nostris sensibus Vitamque totam dispice; Sunt multa fucis inlita Quae luce purgentur tua. Durare nos tales iube Quales remotis sordibus Nitere pridem iusseras Iordane tinctos flumine. Quodcumque nox mundi dehinc Infecit atris nubibus, Tu, rex, Eoi sideris Vultu sereno illumina, Tu, sancte, qui taetram picem Candore tinguis lacteo Ebenoque crystallum facis Delicta tergens liuida. Sub nocte Iacob caerula, Luctator audax angeli, Eo usque dum lux surgeret Sudauit inpar proelium. Sed cum iubar claresceret, Lapsante claudus poplite Femurque uictus debile Culpae uigorem perdidit. Nutabat inguen saucium, Quae corporis pars uilior Longeque sub cordis loco Diram fouet libidinem. Hae nos docent imagines Hominem tenebris obsitum, Si forte non cedat deo, Vires rebelles perdere. Erit tamen beatior, Intemperans membrum cui Luctando claudum et tabidum Dies oborta inuenerit. Tandem facessat caecitas, Quae nosmet in praeceps diu Lapsos sinistris gressibus Errore traxit deuio. Haec lux serenum conferat Purosque nos praestet sibi; Nihil loquamur subdolum, Voluamus obscurum nihil. Sic tota decurrat dies, Ne lingua mendax, ne manus Oculiue peccent lubrici, Ne noxa corpus inquinet. Speculator adstat desuper, Qui nos diebus omnibus Actusque nostros prospicit A luce prima in uesperum. Hic testis, hic est arbiter, Hic intuetur, quidquid est Humana quod mens concipit; Hunc nemo fallit iudicem.
3

Creation of the world as a time indication

O crucifer bone, lucisator, Omniparens, pie, uerbigena, Edite corpore uirgineo, Sed prius in genitore potens, Astra solum mare quam fierent!
Enunciato 1:
oth patient
astra ... mare
being created
fierent

Invocation to God and Christ

Huc nitido, precor, intuitu Flecte salutiferam faciem Fronte serenus et inradia, Nominis ut sub honore tui Has epulas liceat capere. Te sine dulce nihil, domine, Nec iuuat ore quid adpetere, Pocula ni prius atque cibos, Christe, tuus fauor inbuerit Omnia sanctificante fide. Fercula nostra deum sapiant, Christus et influat in pateras, Seria ludicra uerba iocos, Denique quod sumus aut agimus, Trina superne regat pietas. Hic mihi nulla rosae spolia, Nullus aromate flagrat odor, Sed liquor influit ambrosius Nectareamque fidem redolet Fusus ab usque patris gremio.
Sperne, camena, leues hederas, Cingere tempora quis solita es, Sertaque mystica dactylico Texere docta liga strofio Laude dei redimita comas.

Gratefulness of the soul for divine gifts

Quod generosa potest anima, Lucis et aetheris indigena, Soluere dignius obsequium, Quam data munera si recinat Artificem modulata suum?
Enunciato 1:
hum agent
generosa
anima
paying respect
potest
soluere ... obsequium
Enunciato 2:
hum agent
generosa
anima
recounting
recinat
oth theme
data ... munera
Enunciato 3:
hum agent
generosa
anima
hymning
modulata
divine benef
artificem
suum

God creates everything and entrusts humankind with controlling nature

Ipse homini quia cuncta dedit, Quae capimus dominante manu, Quae polus aut humus aut₁ pelagus Aere gurgite rure creant Haec mihi subdidit et sibi me.
Tag globali: human dominates nature sea creates in the water sky creates in the air earth creates in the land God Subduing Nature To Human nature subdued to human
Enunciato 1:
divine agent
ipse
giving
dedit
oth theme
cuncta
hum benef
homini
Enunciato 2:
hum agent
taking
capimus
oth theme
quae
manner
dominante ... manu
Enunciato 3:
oth agent
polus ... pelagus
creating
creant
oth theme
quae
oth loc
aere ... rure
Enunciato 4:
divine agent
subjugating
subdidit
oth patient
haec
hum benef
mihi
Enunciato 5:
divine agent
subjugating
subdidit
hum patient
me
divine benef
sibi

Hunting and fishing devices and techniques

Callidus inlaqueat uolucres Aut pedicis dolus aut maculis, Inlita glutine corticeo Vimina plumigeram seriem Impediunt et abire uetant. Ecce per aequora fluctiuagos Texta greges sinuosa trahunt, Piscis item sequitur calamum Raptus acumine uulnifico, Credula saucius ora cibo.
Tag globali: nets catch birds nets catch fish fish follows fishing rod gullible fish fish hopes to catch food
Enunciato 1:
oth agent
callidus
dolus
netting
inlaqueat
anim patient
uolucres
inanim instr
aut ... pedicis
aut ... maculis
Enunciato 2:
inanim patient
Vimina
being spread
inlita
veg instr
glutine ... corticeo
Enunciato 3:
inanim agent
Vimina
snaring
impediunt
anim patient
plumigeram ... seriem
Enunciato 4:
inanim agent
Vimina
forbidding
uetant
anim patient
conative theme
abire
Clausola:
anim agent
escaping abire
Enunciato 5:
inanim agent
texta
sinuosa
drawing
trahunt
anim patient
fluctiuagos
greges
oth loc
per ... aequora
Enunciato 6:
anim patient
piscis
following
sequitur
inanim theme
calamum
Enunciato 7:
anim patient
piscis
being trapped
raptus
inanim instr
acumine ... uulnifico
Enunciato 8:
anim agent
relying
credula ... ora
oth theme
cibo

Natural resources

Fundit opes ager ingenuas Diues aristiferae segetis, Hic ubi uitea pampineo Bracchia palmite luxuriant, Pacis alumna ubi baca uiret.
Enunciato 1:
oth agent
ager
pouring
fundit
oth theme
opes
ingenuas
Enunciato 2:
veg benef
uitea
bracchia
being luxuriant
luxuriant
veg instr
pampineo
palmite
Enunciato 3:
veg exp
pacis ... alumna
baca
thriving
uiret

Provisions about different eating regimes

Haec opulentia christicolis Seruit et omnia subpeditat; Absit enim procul illa famis, Caedibus ut pecudum libeat Sanguineas lacerare dapes. Sint fera gentibus indomitis Prandia de nece quadrupedum, Nos holeris coma, nos siliqua Feta legumine multimodo Pauerit innocuis epulis. Spumea mulctra gerunt niueos Vbere de gemino latices Perque coagula densa liquor In solidum coit et fragili Lac tenerum premitur calatho. Mella recens mihi Cecropia Nectare sudat olente fauus; Haec opifex apis aerio Rore liquat tenuique thymo Nexilis inscia conubii. Hinc quoque pomiferi nemoris Munera mitia proueniunt; Arbor onus tremefacta suum Deciduo grauis imbre pluit Puniceosque iacit cumulos.
Tag globali: nature provides human with everything condemnation of carnivore habits man must not eat living animals animal like human eats living animals comparison between human and carnivorous animals opposition between carnivory and vegetarianism milk comes from the cow clotted milk clotted milk creates cheese honey exuding from honeycomb smelling nectar bee does not know sexual intercourse bee purifies honey through the dew fruits come from pollination comparison between fruit dropping and rain
Enunciato 1:
oth agent
haec ... opulentia
serving
seruit
hum benef
christicolis
Enunciato 2:
oth agent
haec ... opulentia
providing
subpeditat
oth theme
omnia
Enunciato 3:
alhum benef
gentibus ... indomitis
Clausola:
belonging to sint
anim patient fera prandia
Enunciato 4:
hum benef
nos
feeding
pauerit
veg agent
holeris ... coma
veg instr
innocuis ... epulis
Enunciato 5:
hum benef
nos
feeding
pauerit
veg agent
siliqua ... multimodo
veg instr
innocuis ... epulis
Enunciato 6:
inanim agent
spumea ... mulctra
carrying
gerunt
oth theme
niueos
latices
anim instr
Vbere ... gemino
Enunciato 7:
inanim patient
liquor
solidifying
coit
manner
in ... solidum
Enunciato 8:
oth patient
lac ... tenerum
being pressed
premitur
inanim instr
fragili
calatho
Enunciato 9:
oth patient
recens
fauus
exuding
sudat
oth theme
mella
Cecropia
oth instr
nectare
olente
hum benef
mihi
Enunciato 10:
hlanim agent
opifex ... apis
purifying
liquat
oth theme
haec
oth instr
aerio
rore
veg instr
tenuique ... thymo
Enunciato 11:
anim instr
hinc
veg patient
pomiferi ... nemoris
munera ... mitia
originating
proueniunt
Enunciato 12:
veg patient
arbor
grauis
being shaken
onus ... suum
Enunciato 13:
veg agent
arbor
grauis
dropping
pluit
Enunciato 14:
veg patient
arbor
grauis
letting fall
iacit
veg theme
puniceosque
cumulos
Quae ueterum tuba quaeue lyra Flatibus inclyta uel fidibus Diuitis omnipotentis opus Quaeque fruenda patent homini Laudibus aequiperare queat? Te, pater optime, mane nouo, Solis et orbita cum media est, Te quoque luce sub occidua, Sumere cum monet hora cibum, Nostra, deus, canet harmonia. Quod calet halitus interior, Corde quod abdita uena tremit, Pulsat et incita quod resonam Lingua sub ore latens caueam, Laus superi patris esto mihi.

Creation of Adam

Nos igitur tua, sancte, manus Caespite composuit madido Effigiem meditata suam, Vtque foret rata materies, Ore animam dedit ex proprio.
Tag globali: Adam Created From Mud God Ponders Human Figure God Arranges Matter
Enunciato 1:
hum benef
nos
divine agent
tua
manus
shaping
composuit
oth instr
caespite
madido
Enunciato 2:
inanim benef
materies
being arranged
foret ... rata

Description of Eden

Tunc per amoena uirecta iubet Frondicomis habitare locis, Ver ubi perpetuum redolet Prataque multicolora latex Quadrifluo celer amne rigat.
Enunciato 1:
divine agent
commanding
iubet
hum recip
conative theme
per ... rigat
Clausola:
hum agent
dwelling habitare
oth loc frondicomis locis
oth loc per ... uirecta
Enunciato 2:
oth patient
Ver ... perpetuum
perfuming
redolet
Enunciato 3:
oth agent
latex
celer
watering
rigat
veg benef
prataque ... multicolora
manner
quadrifluo

God providing Adam with everything , but commanding not to eat the forbidden fruit

"Haec tibi nunc famulentur" ait "Vsibus omnia dedo tuis, Sed tamen aspera mortifero Stipite carpere poma ueto Qui medio uiret in nemore".
Tag globali: error Adam And Eve Must Keep Off The Forbidden Fruit forbidden fruit in the middle of the eden
Enunciato 1:
divine agent
saying
ait
hum recip
conative theme
haec ... famulentur
Clausola:
oth patient haec
serving famulentur
hum benef tibi
Enunciato 2:
divine agent
saying
ait
hum recip
conative theme
Vsibus ... tuis
Clausola:
divine agent
oth patient omnia
giving dedo
hum benef usibus tuis
Enunciato 3:
divine agent
saying
ait
hum recip
conative theme
sed ... nemore
Clausola:
divine agent
forbidding ueto
hum recip
conative theme aspera ... carpere
Enunciato 4:
hum agent
picking
carpere
veg theme
aspera ... poma
veg loc
mortifero
stipite
Enunciato 5:
veg patient
qui
Clausola:
thriving uiret
oth loc medio ... nemore

Serpent tempting Eve

Hic draco perfidus indocile Virginis inlicit ingenium Vt socium malesuada uirum Mandere cogeret ex uetitis Ipsa pari peritura modo.
Tag globali: taunting serpent serpent as metaphor for evil
Enunciato 1:
anim agent
draco ... perfidus
luring
inlicit
hum patient
indocile
Virginis
ingenium
conative theme
Vt ... uetitis
Clausola:
hum agent malesuada
forcing cogeret
biting mandere
hum patient socium uirum
Enunciato 2:
hum patient
ipsa
dying
peritura
manner
pari
modo
Corpora mutua (nosse nefas) Post epulas inoperta uident, Lubricus error et erubuit;

Adam and Eve covering up in shame

Tegmina suta parant foliis Dedecus ut pudor occuleret.
Tag globali: Adam And Eve Covering Up In Shame Adam And Eve See Themselves After Eating Forbidding Fruit
Enunciato 1:
hum agent
stitching
parant
inanim theme
tegmina
Enunciato 2:
inanim patient
tegmina
being sewed
suta
veg instr
foliis

Adam and Eve being banished from Eden

Conscia culpa deum pauitans Sede pia procul exigitur;
Innuba femina quae fuerat Coniugis excipit imperium Foedera tristia iussa pati.

Virgin Mary punishing the serpent

Auctor et ipse doli coluber Plectitur inprobus, ut mulier Colla trilinguia calce terat; Sic coluber muliebre solum Suspicit atque uirum mulier.
Tag globali: serpent Being Crushed By The Virgin Mary metaphor For Christ Redeeming The World From Evil
Enunciato 1:
anim patient
auctor ... coluber
inprobus
being punished
plectitur
Enunciato 2:
hum agent
mulier
crushing
terat
anim patient
colla ... trilinguia
hum instr
calce
Enunciato 3:
anim agent
coluber
looking up at
suspicit
hum theme
muliebre ... solum
Enunciato 4:
hum agent
mulier
looking up at
suspicit
divine theme
uirum
His ducibus uitiosa dehinc Posteritas ruit in facinus, Dumque rudes imitatur auos Fasque nefasque simul glomerans Impia crimina morte luit. Ecce uenit noua progenies, Aethere proditus alter homo Non luteus uelut ille prius, Sed deus ipse gerens hominem Corporeisque carens uitiis. Fit caro uiuida sermo patris, Numine quam rutilante grauis Non thalamo neque iure tori Nec genialibus inlecebris Intemerata puella parit.

Serpent fighting against man

Hoc odium uetus illud erat, Hoc erat aspidis atque hominis Digladiabile discidium, Quod modo cernua femineis Vipera proteritur pedibus.
Tag globali: serpent fighting against man serpent as metaphor for evil serpent Being Crushed By The Virgin Mary
Enunciato 1:
anim patient
cernua
Vipera
being trampled
proteritur
hum agent
femineis
pedibus

Virgin Mary defeating the serpent

Edere namque deum merita Omnia uirgo uenena domat, Tractibus anguis inexplicitis Virus inerme piger reuomit Gramine concolor in uiridi.
Tag globali: serpent spitting harmless venom green serpent
Enunciato 1:
hum agent
uirgo
oth patient
omnia
uenena
defeating
domat
Enunciato 2:
anim agent
anguis
piger
puking
reuomit
oth theme
Virus ... inerme
concolor
veg loc
gramine
in ... uiridi

Christ as a lamb and as a dove redeeming the world from evil

Quae feritas modo non trepidat Territa de grege candidulo? Impauidas lupus inter oues Tristis obambulat et rabidum Sanguinis inmemor os cohibet. Agnus enim uice mirifica Ecce leonibus imperitat, Exagitansque truces aquilas Per uaga nubila perque notos Sidere lapsa columba fugat. Tu mihi, Christe, columba potens, Sanguine pasta cui cedit auis Tu niueus per ouile tuum Agnus hiare lupum prohibes Subiuga tigridis ora premens.
Tag globali: metaphor For Christ Redeeming The World From Evil Christ As ALamb lamb As Metaphor For Christ Sacrificing Himslef lamb As Metaphor For The Church Of Christ lamb closing mouth of tigers Christ As ADove wolf as asymbol of evil lions as symbols of evil birds of prey as symbols of evil tigers as symbols of evil
Enunciato 1:
anim exp
quae ... feritas
being scared
territa
anim cause
de ... candidulo
Enunciato 2:
alhum agent
lupus
tristis
walking
obambulat
anim loc
impauidas
inter ... oues
Enunciato 3:
anim agent
lupus
tristis
clamping jaw shut
rabidum
os ... cohibet
Enunciato 4:
anim agent
agnus
commanding
imperitat
anim patient
leonibus
oth manner
uice ... mirifica
Enunciato 5:
anim agent
columba
dispersing
exagitansque
fugat
anim patient
truces ... aquilas
Enunciato 6:
divine benef
cui
anim patient
sanguine ... pasta
auis
giving way
cedit
Enunciato 7:
anim agent
tu ... niueus
agnus
forbidding
prohibes
anim recip
conative theme
per ... tuum
hiare ... lupum
Clausola:
anim agent lupum
opening mouth hiare
anim loc per ... tuum
Enunciato 8:
divine agent
keeping mouth shut
premens
anim patient
subiuga ... ora
Da, locuples deus, hoc famulis Rite precantibus, ut tenui Membra cibo recreata leuent Neu piger inmodicis dapibus Viscera tenta grauet stomachus. Haustus amarus abesto procul, Ne libeat tetigisse manu Exitiale quid aut uetitum; Gustus et ipse modum teneat, Sospitet ut iecur incolume. Sit satis anguibus horrificis, Liba quod inpia corporibus A! miseram peperere necem; Sufficiat semel ob facinus Plasma dei potuisse mori. Oris opus, uigor igneolus Non moritur, quia flante deo Compositus superoque fluens De solio patris artificis Vim liquidae rationis habet. Viscera mortua quin etiam Post obitum reparare datur Eque suis iterum tumulis Prisca renascitur effigies Puluereo coeunte situ. Credo equidem (neque uana fides) Corpora uiuere more animae; Nam modo corporeum memini De Flegetonte gradu facili Ad superos remeasse deum. Spes eadem mea membra manet, Quae redolentia funereo Iussa quiescere sarcofago Dux parili rediuiuus humo Ignea Christus ad astra uocat.
4 Pastis uisceribus ciboque sumpto Quem lex corporis inbecilla poscit, Laudem lingua deo patri rependat, Patri qui Cherubin sedile sacrum Nec non et Seraphin suum supremo Subnixus solio tenet regitque. Hic est quem Sabaoth deum uocamus; Expers principii carensque fine, Rerum conditor et repertor orbis, Fons uitae liquida fluens ab arce Infusor fidei, sator pudoris, Mortis perdomitor, salutis auctor. Omnes quod sumus aut uigemus, inde est. Regnat spiritus ille sempiternus A Christo simul et parente missus. Intrat pectora candidus pudica, Quae templi uice consecrata rident Postquam conbiberint deum medullis. Sed si quid uitii doliue nasci Inter uiscera iam dicata sensit, Ceu spurcum refugit celer sacellum. Taetrum flagrat enim uapore crasso Horror conscius aestuante culpa Offensumque bonum niger repellit. Nec solus pudor innocensue uotum Templum constituunt perenne Christo In cordis medii sinu ac recessu, Sed ne crapula ferueat cauendum est, Quae sedem fidei cibis refertam Vsque ad congeriem coartet intus. Parcis uictibus expedita corda Infusum melius deum receptant; Hic pastus animae est saporque uerus. Sed nos tu gemino fouens paratu Artus atque animas utroque pastu Confirmas, pater, ac uigore conples. Sic olim tua praecluens potestas Inter raucisonos situm leones Inlapsis dapibus uirum refouit. Illum fusile numen execrantem Et curuare caput sub expolita Aeris materia nefas putantem Plebs dirae Babylonis ac tyrannus Morti subdiderant, feris dicarant Saeuis protinus haustibus uorandum. O semper pietas fidesque tuta! Lambunt indomiti uirum leones Intactumque dei tremunt alumnum. Astant comminus et iubas reponunt, Mansuescit rabies fameque blanda Praedam rictibus ambit incruentis. Sed cum tenderet ad superna palmas Expertumque sibi deum rogaret Clausus iugiter indigensque uictus, Iussus nuntius aduolare terris, Qui pastum famulo daret probato, Raptim desilit obsequente mundo. Cernit forte procul dapes inemptas, Quas messoribus Ambacum profeta Agresti bonus exhibebat arte. Huius caesarie manu prehensa Plenis, sicut erat, grauem canistris Suspensum rapit et uehit per auras. Tum raptus simul ipse prandiumque Sensim labitur in lacum leonum Et quas tunc epulas gerebat offert: "Sumas laetus" ait "libensque carpas Quae summus pater angelusque Christi Mittunt liba tibi sub hoc periclo". His sumptis Danielus excitauit In caelum faciem ciboque fortis "Amen" reddidit, "alleluia" dixit. Sic nos muneribus tuis refecti, Largitor deus omnium bonorum, Grates reddimus et sacramus hymnos. Tu nos tristifico uelut tyranno Mundi scilicet inpotentis actu Conclusos regis et feram repellis Quae circumfremit ac uorare temptat Insanos acuens furore dentes, Cur te, summe deus, precemur unum. Vexamur, premimur, malis rotamur; Oderunt lacerant trahunt lacessunt; Iuncta est suppliciis fides iniquis. Nec defit tamen anxiis medella; Nam languente truci leonis ira Inlapsae superingeruntur escae. Quas si quis sitienter hauriendo Non gustu tenui sed ore pleno Internis uelit inplicare uenis, Hic sancto satiatus ex profeta Iustorum capiet cibos uirorum Qui fructum domino metunt perenni. Nil est dulcius ac magis saporum, Nil quod plus hominem iuuare possit Quam uatis pia praecinentis orsa. His sumptis licet insolens potestas Prauum iudicet inrogetque mortem, Inpasti licet inruant leones, Nos semper dominum patrem fatentes In te, Christe deus, loquemur unum Constanterque tuam crucem feremus.
5

God creates celestial lights and instructs mankind on starting a fire in order to get light

Inuentor rutili, dux bone, luminis, Qui certis uicibus tempora diuidis, Merso sole chaos ingruit horridum, Lucem redde tuis, Christe, fidelibus! Quamuis innumero sidere regiam Lunarique polum lampade pinxeris, Incussu silicis lumina nos tamen Monstras saxigeno semine quaerere,
Tag globali: God As Painter God Adorning His Palace With The Stars Christ As Stone human obtains light hitting stones
Enunciato 1:
divine agent
qui
dividing
diuidis
oth theme
tempora
manner
certis ... uicibus
Enunciato 2:
oth patient
sole
setting
merso
Enunciato 3:
oth agent
chaos
horridum
swooping down
ingruit
Enunciato 4:
divine agent
Christe
restoring
redde
oth theme
lucem
hum benef
tuis
fidelibus
Enunciato 5:
divine agent
painting
pinxeris
oth theme
regiam
oth instr
innumero ... sidere
Enunciato 6:
divine agent
painting
pinxeris
Enunciato 7:
divine agent
showing
monstras
hum benef
nos
obtaining
quaerere
oth theme
lumina
inanim instr
silicis
saxigeno ... semine
Enunciato 8:
divine agent
qui
wanting
uoluit
conative theme
dici ... se
petram
Clausola:
divine patient se
being called dici
inanim theme stabilem petram
Ne nesciret homo spem sibi luminis In Christi solido corpore conditam, Qui dici stabilem se uoluit petram, Nostris igniculis unde genus uenit. Pinguis quos olei rore madentibus Lychnis aut facibus pascimus aridis, Quin et fila fauis scirpea floreis Presso melle prius conlita fingimus. Viuax flamma uiget, seu caua testula Sucum linteolo suggerit ebrio, Seu pinus piceam fert alimoniam, Seu ceram teretem stuppa calens bibit. Nectar de liquido uertice feruidum Guttatim lacrimis stillat olentibus, Ambustum quoniam uis facit ignea Imbrem de madido flere cacumine.

Rooms are lit by candlelight

Splendent ergo tuis muneribus, pater, Flammis nobilibus scilicet atria Absentemque diem lux agit aemula, Quam nox cum lacero uicta fugit peplo.
Tag globali: personification of the night night wears atorn robe
Enunciato 1:
oth patient
atria
shining
splendent
oth instr
flammis ... nobilibus
Enunciato 2:
hloth agent
nox
retreating
fugit
inanim company
lacero
peplo

The burning bush and the pillar of fire

Sed quis non rapidi luminis arduam Manantemque deo cernat originem? Moses nempe deum spinifero in rubo Vidit conspicuo lumine flammeum. Felix qui meruit sentibus in sacris Caelestis solii uisere principem, Iussus nexa pedum uincula soluere Ne sanctum inuolucris pollueret locum. Hunc ignem populus sanguinis inclyti, Maiorum meritis tutus et inpotens, Suetus sub dominis uiuere barbaris Iam liber sequitur longa per auia. Qua gressum tulerant castraque caerulae Noctis per medium concita mouerant, Plebem peruigilem fulgore praeuio Ducebat radius sole micantior.
Tag globali: pillar of fire brighter than the sun comparison between burning bush and pillar of fire
Enunciato 1:
hum exp
Moses
seeing
Vidit
divine theme
deum
flammeum
veg loc
spinifero ... rubo
Enunciato 2:
hum agent
populus ... inclyti
following
sequitur
oth theme
hunc ... ignem
Enunciato 3:
oth agent
radius ... micantior
leading
ducebat
hum theme
plebem ... peruigilem
oth instr
fulgore ... praeuio

The Egyptian army crosses the Red Sea , and is submerged

Sed rex Niliaci litoris inuido Feruens felle iubet praeualidam manum In bellum rapidis ire cohortibus Ferratasque acies clangere classicum. Sumunt arma uiri seque minacibus Accingunt gladiis, triste canit tuba; Hic fidit iaculis, ille uolantia Praefigit calamis spicula Gnosiis. Densetur cuneis turba pedestribus, Currus pars et equos et₁ uolucres rotas Conscendunt celeres signaque bellica Praetendunt tumidis clara draconibus. Hic iam seruitii nescia pristini Gens Pelusiacis usta uaporibus Tandem purpurei gurgitis hospita Rubris litoribus fessa resederat. Hostis dirus adest cum duce perfido, Infert et ualidis proelia uiribus; Moses porro suos in mare praecipit Constans intrepidis tendere gressibus. Praebent rupta locum stagna uiantibus, Riparum in faciem peruia sistitur Circumstans uitreis unda liquoribus, Dum plebs sub bifido permeat aequore. Pubes quin etiam decolor asperis Inritata odiis rege sub inpio Hebraeum sitiens fundere sanguinem Audet se pelago credere concauo. Ibant praecipiti turbine percita Fluctus per medios agmina regia, Sed confusa dehinc unda reuoluitur In semet reuolans gurgite confluo. Currus tunc et equos telaque naufraga Ipsos et proceres et₁ uaga corpora Nigrorum uideas nare satellitum, Arcis iustitium triste tyrannicae.
Tag globali: dragons On The Egyptian Standards dragons as symbol of devil Red Sea Coast Hosts Jews
Enunciato 1:
hum agent
uiri
arming
sumunt ... arma
Enunciato 2:
hum agent
pars
jumping on
conscendunt
inanim theme
currus
Enunciato 3:
hum agent
celeres
jumping on
conscendunt
anim theme
equos
Enunciato 4:
hum agent
displaying
praetendunt
inanim theme
signaque ... bellica
aloth instr
tumidis ... draconibus
Enunciato 5:
hum patient
gens
being burnt
usta
oth cause
Pelusiacis
uaporibus
Enunciato 6:
hum agent
gens
sitting down
resederat
oth loc
rubris ... litoribus
Enunciato 7:
hum agent
Moses
ordering
praecipit
hum recip
conative theme
suos ... mare
intrepidis ... gressibus
Clausola:
hum agent suos
walking into tendere
oth loc in ... mare
manner intrepidis gressibus
Enunciato 8:
oth agent
rupta
stagna
providing
praebent
oth theme
locum
hum benef
uiantibus
Enunciato 9:
oth patient
unda
stopping
sistitur
Enunciato 10:
hum agent
plebs
passing
permeat
oth loc
sub ... bifido
aequore
Enunciato 11:
hum agent
pubes
decolor
trusting
audet
credere
hum patient
se
oth recip
pelago
concauo
Enunciato 12:
hum agent
agmina ... regia
going
ibant
oth loc
fluctus ... medios
Enunciato 13:
hum agent
seeing
uideas
expressive theme
currus ... nigrorum
nare ... satellitum
Clausola:
inanim agent currus
swimming nare
Enunciato 14:
hum agent
seeing
uideas
expressive theme
currus ... nigrorum
nare ... satellitum
Clausola:
anim agent equos
swimming nare
Enunciato 15:
hum agent
seeing
uideas
expressive theme
currus ... nigrorum
nare ... satellitum
Clausola:
inanim agent telaque ... naufraga
swimming nare
Enunciato 16:
hum agent
seeing
uideas
expressive theme
currus ... nigrorum
nare ... satellitum
Clausola:
hum agent ipsos ... nigrorum satellitum
swimming nare

Christ as auctor of the Jews’ salvation

Quae tandem poterit lingua retexere Laudes, Christe, tuas? qui domitam Pharon Plagis multimodis cedere praesuli Cogis iustitiae uindice dextera. Qui pontum rabidis aestibus inuium Persultare uetas, ut refluo in salo Securus pateat te duce transitus Et mox unda rapax ut uoret inpios. Cui ieiuna eremi saxa loquacibus Exundant scatebris, et latices nouos Fundit scissa silex, quae sitientibus Dat potum populis axe sub igneo. Instar fellis aqua tristifico in lacu Fit ligni uenia mel uelut Atticum; Lignum est quo sapiunt aspera dulcius, Nam praefixa cruci spes hominum uiget.
Tag globali: Red Sea Devoures Egyptian Army stones giving water to human
Enunciato 1:
divine agent
qui
forcing
cogis
oth recip
conative theme
domitam ... praesuli
iustitiae ... dextera
Clausola:
oth patient domitam ... Pharon
giving in cedere
hum benef praesuli
Enunciato 2:
divine agent
qui
forbidding
uetas
oth recip
conative theme
pontum ... persultare
Clausola:
oth agent pontum inuium
being agitated persultare
Enunciato 3:
oth agent
unda ... rapax
devouring
uoret
hum patient
inpios
Enunciato 4:
divine agent
cui
inanim agent
ieiuna
saxa
pouring
exundant
Enunciato 5:
inanim agent
scissa ... silex
pouring
fundit
oth patient
latices ... nouos
Enunciato 6:
inanim agent
quae
giving
dat
oth patient
potum
hum benef
sitientibus
Inplet castra cibus tunc quoque ninguidus Inlabens gelida grandine densius; His mensas epulis hac dape construunt Quam dat sidereo Christus ab aethere. Nec non imbrifero uentus anhelitu Crassa nube leues inuehit alites, Quae, difflata in humum cum semel agmina Fluxerunt, reduci non reuolant fuga. Haec olim patribus praemia contulit Insignis pietas numinis unici, Cuius subsidio nos quoque uescimur Pascentes dapibus pectora mysticis. Fessos ille uocat per freta saeculi Discissis populum turbinibus regens Iactatasque animas mille laboribus Iustorum in patriam scandere praecipit.

Description of Heaven

Illic purpureis tecta rosariis Omnis flagrat humus caltaque pinguia Et molles uiolas et tenues crocos Fundit fonticulis uda fugacibus. Illic et gracili balsama surculo Desudata fluunt raraque cinnama Spirant et folium fonte quod abdito Praelambens fluuius portat in exitum.
Tag globali: scents of flowers streams watering flowers scents of rare plants filling the air
Enunciato 1:
oth patient
omnis
humus
veg instr
purpureis
rosariis
being covered
tecta
Enunciato 2:
oth exp
omnis
humus
perfuming
flagrat
Enunciato 3:
oth agent
omnis
humus
uda
watering
fundit
veg benef
caltaque ... pinguia
molles ... crocos
inanim instr
fonticulis
fugacibus
Enunciato 4:
inanim patient
balsama
being distilled
desudata
veg instr
gracili
surculo
Enunciato 5:
inanim agent
balsama
pouring
fluunt
Enunciato 6:
veg agent
raraque ... cinnama
exhaling
spirant
Enunciato 7:
oth agent
fluuius
carrying
portat
veg theme
folium
Felices animae prata per herbida Concentu pariles suaue sonantibus Hymnorum modulis dulce canunt melos Calcant et pedibus lilia candidis. Sunt et spiritibus saepe nocentibus Poenarum celebres sub Styge feriae Illa nocte sacer qua rediit deus Stagnis ad superos ex Acherunticis, Non sicut tenebras de face fulgida Surgens oceano lucifer inbuit, Sed terris domini de cruce tristibus Maior sole nouum restituens diem. Marcent suppliciis tartara mitibus Exultatque sui carceris otio Vmbrarum populus liber ab ignibus Nec feruent solito flumina sulpure. Nos festis trahimus per pia gaudia Noctem conciliis uotaque prospera Certatim uigili congerimus prece Extructoque agimus liba sacrario. Pendent mobilibus lumina funibus, Quae suffixa micant per laquearia, Et de languidulis fota natatibus Lucem perspicuo flamma iacit uitro. Credas stelligeram desuper aream Ornatam geminis stare trionibus Et, qua bosforeum temo regit iugum, Passim purpureos spargier hesperos. O res digna, deus, quam tibi roscidae Noctis principio grex tuus offerat, Lucem qua tribuis nil pretiosius, Lucem qua reliqua praemia cernimus! Tu lux uera oculis, lux₁ quoque sensibus, Intus tu speculum, tu₁ speculum foris; Lumen quod famulans offero suscipe Tinctum pacifici chrismatis unguine, Per Christum genitum, summe pater, tuum, In quo uisibilis stat tibi gloria, Qui noster dominus, qui tuus unicus Spirat de patrio corde paraclitum. Per quem splendor honor laus sapientia Maiestas bonitas et pietas tua Regnum continuat numine triplici Texens perpetuis saecula saeculis.
6 Ades, pater supreme, Quem nemo uidit umquam, Patrisque sermo Christe Et spiritus benigne! O trinitatis huius Vis ac potestas una, Deus ex deo perennis, Deus ex utroque missus! Fluxit labor diei, Redit et quietis hora, Blandus sopor uicissim Fessos relaxat artus. Mens aestuans procellis Curisque sauciata Totis bibit medullis Obliuiale poclum. Serpit per omne corpus Lethea uis nec ullum Miseris doloris aegri Patitur manere sensum. Lex haec data est caducis Deo iubente membris, Vt temperet laborem Medicabilis uoluptas. Sed dum pererrat omnes Quies amica uenas Pectusque feriatum Placat rigante somno, Liber uagat per auras Rapido uigore sensus Variasque per figuras Quae sunt operta cernit, Quia mens soluta curis, Cui est origo caelum Purusque fons ab aetra, Iners iacere nescit. Imitata multiformes Facies sibi ipsa fingit, Per quas repente currens Tenui fruatur actu. Sed sensa somniantum Dispar fatigat horror. Nunc splendor intererrat, Qui dat futura nosse; Plerumque dissipatis Mendax imago ueris Animos pauore maestos Ambage fallit atra. Quem rara culpa morum Non polluit frequenter, Hunc lux serena uibrans Res edocet latentes; At qui coinquinatum, Vitiis cor inpiauit, Lusus pauore multo Species uidet tremendas. Hoc patriarcha noster Sub carceris catena Geminis simul ministris Interpres adprobauit. Quorum regressus unus Dat poculum tyranno, Ast alterum rapaces Fixum uorant uolucres. Ipsum deinde regem Perplexa somniantem Monuit famem futuram Clausis cauere aceruis. Mox praesul ac tetrarches Regnum per omne iussus Sociam tenere uirgam Dominae resedit aulae. O quam profunda iustis Arcana per soporem Aperit tuenda Christus, Quam clara, quam tacenda! Euangelista summi Fidissimus magistri Signata quae latebant Nebulis uidet remotis Ipsum tonantis agnum De caede purpurantem, Qui conscium futuri Librum resignat unus. Huius manum potentem Gladius perarmat anceps Et fulgurans utrimque Duplicem minatur ictum. Quaesitor ille solus Animaeque corporisque Ensisque bis timendus Prima ac secunda mors est. Idem tamen benignus Vltor retundit iram Paucosque non piorum Patitur perire in aeuum. Huic inclytus perenne Tribuit pater tribunal, Hunc obtinere iussit Nomen supra omne nomen. Hic praepotens cruenti Extinctor Antichristi, Qui de furente monstro Pulchrum refert tropaeum. Quam bestiam capacem Populosque deuorantem, Quam sanguinis Carybdem Iohannis execratur. Hanc nempe quae sacratum Praeferre nomen ausa Imam petit gehennam Christo perempta uero. Tali sopore iustus Mentem relaxat heros, Vt spiritu sagaci Caelum peragret omne. Nos nil meremur horum, Quos creber inplet error, Concreta quos malarum Vitiat cupido rerum. Sat est quiete dulci Fessum fouere corpus; Sat, si nihil sinistrum Vanae minentur umbrae. Cultor dei, memento Te fontis et lauacri Rorem subisse sanctum, Te chrismate innotatum. Fac, cum uocante somno Castum petis cubile, Frontem locumque cordis Crucis figura signet. Crux pellit omne crimen, Fugiunt crucem tenebrae, Tali dicata signo Mens fluctuare nescit. Procul, o procul uagantum Portenta somniorum! Procul esto peruicaci Praestigiator astu! O tortuose serpens, Qui mille per meandros Fraudesque flexuosas Agitas quieta corda, Discede, Christus hic est. Hic Christus est, liquesce! Signum quod ipse nosti Damnat tuam cateruam. Corpus licet fatiscens Iaceat recline paulum, Christum tamen sub ipso Meditabimur sopore.
7 O Nazarene, lux Bethlem, uerbum patris, Quem partus alui uirginalis protulit, Adesto castis, Christe, parsimoniis Festumque nostrum rex serenus aspice, Ieiuniorum dum litamus uictimam. Nil hoc profecto purius mysterio, Quo fibra cordis expiatur uiuidi, Intemperata quo domantur uiscera, Aruina putrem ne resudans crapulam Obstrangulatae mentis ingenium premat. Hinc subiugatur luxus et turpis gula, Vini atque somni degener socordia, Libido sordens, inuerecundus lepos; Variaeque pestes languidorum sensuum Parcam subactae disciplinam sentiunt. Nam si licenter diffluens potu et cibo Ieiuna rite membra non coerceas, Sequitur frequenti marcida oblectamine Scintilla mentis ut tepescat nobilis Animusque pigris stertat ut praecordiis. Frenentur ergo corporum cupidines Detersa et intus emicet prudentia; Sic excitato perspicax acumine Liberque flatu laxiore spiritus Rerum parentem rectius precabitur. Helia tali creuit obseruantia, Vetus sacerdos, ruris hospes aridi, Fragore ab omni quem remotum et segregem Spreuisse tradunt criminum frequentiam, Casto fruentem syrtium silentio. Sed mox in auras igneis iugalibus Curruque raptus euolauit praepete, Ne de propinquo sordium contagio Dirus quietum mundus adflaret uirum Olim probatis inclytum ieiuniis. Non ante caeli principem septemplicis Moses tremendi fidus interpres throni Potuit uidere, quam decem recursibus Quater uolutis sol peragrans sidera Omni carentem cerneret substantia. Victus precanti solus in lacrimis fuit; Nam flendo pernox inrigatum puluerem Humi madentis ore pressit cernuo, Donec loquentis uoce perstrictus dei Expauit ignem non ferendum uisibus. Iohannis huius artis haud minus potens Dei perennis praecucurrit filium, Curuos uiarum qui retorsit tramites Et flexuosa corrigens dispendia Dedit sequendam calle recto lineam. Hanc obsequellam praeparabat nuntius Mox adfuturo construens iter deo, Cliuosa planis, confragosa ut lenibus Conuerterentur neue quidquam deuium Inlapsa terris inueniret ueritas. Non usitatis ortus hic natalibus; Oblita lactis iam uieto in pectore Matris tetendit serus infans ubera Nec ante partu de senili effusus est Quam praedicaret uirginem plenam deo. Post in patentes ille solitudines Amictus hirtis bestiarum pellibus Saetisue tectus hispida et lanugine Secessit horrens inquinari ac pollui Contaminatis oppidorum moribus. Illic dicata parcus abstinentia Potum cibumque uir seuerae industriae In usque serum respuebat uesperum, Rarum locustis et fauorum agrestium Liquore pastum corpori suetus dare. Hortator ille primus et doctor nouae Fuit salutis, nam sacrato in flumine Veterum piatas lauit errorum notas, Sed tincta postquam membra defaecauerat, Caelo refulgens influebat spiritus. Hoc ex lauacro labe dempta criminum Ibant renati, non secus quam si rudis Auri recocta uena pulchrum splendeat, Micet metalli siue lux argentei Sudum polito praenitens purgamine. Referre prisci stemma nunc ieiunii Libet fideli proditum uolumine, Vt diruendae ciuitatis incolis Fulmen benigni mansuefactum Patris Pie repressis ignibus pepercerit. Gens insolenti praepotens iactantia Pollebat olim, quam fluentem nequiter Corrupta uulgo soluerat lasciuia, Et inde bruto contumax fastidio Cultum superni neglegebat numinis. Offensa tandem iugis indulgentiae Censura iustis excitatur motibus, Dextram perarmat rompheali incendio, Nimbos crepantes et fragosos turbines Vibrans tonantum nube flammarum quatit. Sed paenitendi dum datur diecula, Si forte uellent inprobam libidinem Veteresque nugas condomare ac frangere, Suspendit ictum terror exorabilis Paulumque dicta substitit sententia. Ionam profetam mitis ultor excitat Poenae inminentis iret ut praenuntius; Sed nosset ille qui minacem iudicem Seruare malle quam ferire ac plectere, Tectam latenter uertit in Tharsos fugam. Celsam paratis pontibus scandit ratem, Vdo reuincta fune puppis soluitur. Itur per altum. Fit procellosum mare. Tum causa tanti quaeritur periculi, Sors in fugacem missa uatem decidit. Iussus perire solus e cunctis reus, Cuius uoluta crimen urna expresserat, Praeceps rotatur et profundo inmergitur. Exceptus inde beluinis faucibus Alui capacis uiuus hauritue specu. Transmissa raptim praeda cassos dentium Eludit ictus incruentam transuolans Inpune linguam, ne retentam mordicus Offam molares dissecarent uuidi; Os omne transit et palatum praeterit. Ternis dierum ac noctium processibus Mansit ferino deuoratus gutture, Errabat illic per latebras uiscerum, Ventris meandros circumibat tortiles Anhelus extis intus aestuantibus. Intactus exim tertiae noctis uice Monstri uomentis pellitur singultibus, Qua murmuranti fine fluctus frangitur Salsosque candens spuma tundit pumices; Ructatus exit seque seruatum stupet. In Nineuitas se coactus percito Gressu reflectit, quos ut increpauerat Pudenda censor inputans opprobria "Inpendet" inquit "ira summi uindicis Vrbemque flamma mox cremabit, credite!" Apicem deinceps ardui montis petit Visurus inde conglobatum turbidae Fumum ruinae cladis et dirae struem Tectus flagellis multinodis germinis Nato et repente perfruens umbraculo. Sed maesta postquam ciuitas uulnus noui Hausit doloris, heu, supremum palpitat; Cursant per ampla congregatim moenia Plebs et senatus, omnis aetas ciuium, Pallens iuuentus, heiulantes feminae. Placet frementem publicis ieiuniis Placare Christum; mos edendi spernitur, Glaucos amictus induit monilibus Matrona demptis proque gemma et serico Crinem fluentem sordidus spargit cinis. Squalent recincta ueste pullati patres Saetasque plangens turba sumit textiles, Inpexa uillis uirgo bestialibus Nigrante uultum contegit uelamine, Iacens harenis et puer prouoluitur. Rex ipse Coos aestuantem murices Laenam reuulsa dissipabat fibula, Gemmas uirentes et lapillos sutiles Insigne frontis exuebat uinculum Turpi capillos inpeditus puluere Nullus bibendi, nemo uescendi memor, Ieiuna mensas pubis omnis liquerat, Quin et negato lacte uagientium Fletu madescunt paruulorum cunulae, Sucum papillae parca nutrix derogat. Greges et ipsos claudit armentalium Sollers uirorum cura, ne uagum pecus Contingat ore rorulenta gramina, Potum strepentis neue fontis hauriat; Vacuis querellae personant praesepibus. Mollitus his et talibus breuem deus Iram refrenat temperans oraculum Prosper sinistrum; prona nam clementia Haud difficulter supplicem mortalium Soluit reatum fitque fautrix flentium. Sed cur uetustae gentis exemplum loquor, Pridem caducis cum grauatus artubus Hisus dicato corde ieiunauerit, Praenuncupatus ore qui profetico Emmanuel est siue "nobiscum deus"? Qui corpus istud molle naturaliter Captumque laxo sub uoluptatum iugo Virtutis arta lege fecit liberum, Emancipator seruientis plasmatis Regnantis ante uictor et cupidinis. Inhospitali namque secretus loco Quinis diebus octies labentibus Nullam ciborum uindicauit gratiam, Firmans salubri scilicet ieiunio Vas adpetendis inbecillum gaudiis. Miratus hostis posse limum tabidum Tantum laboris sustinere ac perpeti Explorat arte sciscitator callida Deusne membris sit receptus terreis, Sed increpata fraude post tergum ruit. Hoc nos sequamur quisque nunc pro uiribus Quod consecrati tu magister dogmatis Tuis dedisti, Christe, sectatoribus, Vt, cum uorandi uicerit libidinem, Late triumphet imperator spiritus. Hoc est quod atri liuor hostis inuidet, Mundi polique quod Gubernator probat, Altaris aram quod facit placabilem, Quod dormientis excitat cordis fidem, Quod limat aegram pectorum rubiginem. Perfusa non sic amne flamma extinguitur Nec sic calente sole tabescunt niues, Vt turbidarum scabra culparum seges Vanescit almo trita sub ieiunio, Si blanda semper misceatur largitas. Est quippe et illud grande uirtutis genus: Operire nudos, indigentes pascere, Opem benignam ferre supplicantibus, Vnam paremque sortis humanae uicem Inter potentes atque egenos ducere. Satis beatus quisque dextram porrigit Laudis rapacem, prodigam pecuniae, Cuius sinistra dulce factum nesciat. Illum perennes protinus conplent opes Ditatque fructus faenerantem centiplex.
8 Christe, seruorum regimen tuorum, Mollibus qui nos moderans habenis Leniter frenas facilique saeptos Lege coerces, Ipse cum portans onus inpeditum Corporis duros tuleris labores, Maior exemplis famulos remisso Dogmate palpas. Nona submissum rotat hora solem, Partibus uixdum tribus euolutis Quarta deuexo superest in axe Portio lucis. Nos breuis uoti dape uindicata Soluimus festum fruimurque mensis Adfatim plenis, quibus inbuatur Prona uoluptas. Tantus aeterni fauor est magistri, Doctor indulgens ita nos amico Lactat hortatu, leuis obsequella ut Mulceat artus. Addit et ne quis uelit inuenusto Sordidus cultu lacerare frontem Sed decus uultus capitisque pexum Comat honorem. "Terge ieiunans" ait "omne corpus Neue subducto faciem rubore Luteus tinguat color aut notetur Pallor in ore." Rectius laeto tegimus pudore Quidquid ad cultum patris exhibemus; Cernit occultum deus et latentem Munere donat. Ille ouem morbo residem gregique Perditam sano, male dissipantem Vellus adfixis uepribus per hirtae Deuia siluae Inpiger pastor reuocat lupisque Gestat exclusis umeros grauatus, Inde purgatam reuehens aprico Reddit ouili. Reddit et pratis uiridique campo, Vibrat inpexis ubi nulla lappis Spina nec germen sudibus perarmat Carduus horrens, Sed frequens palmis nemus et reflexa Vernat herbarum coma, tum perennis Gurgitem uiuis uitreum fluentis Laurus obumbrat. Hisce pro donis tibi, fide pastor, Seruitus quaenam poterit rependi? Nulla conpensant pretium salutis Vota precantum. Quamlibet spreto sine more pastu Sponte confectos tenuemus artus Teque contemptis epulis rogemus Nocte dieque, Vincitur semper minor obsequentum Cura nec munus genitoris aequat, Frangit et cratem luteam laboris Grandior usus. Ergo, ne limum fragilem solutae Deserant uires et aquosus albis Vmor in uenis dominetur aegrum Corpus eneruans, Laxus ac liber modus abstinendi Ponitur cunctis neque nos seuerus Terror inpellit; sua quemque cogit Velle potestas. Sufficit, quidquid facias, uocato Numinis nutu prius inchoare, Siue tu mensam renuas cibumue Sumere temptes. Adnuit dexter deus et secundo Prosperat uultu, uelut hoc salubre Fidimus nobis fore quod dicatas Carpimus escas. Sit bonum, supplex precor, et medellam Conferat membris animumque pascat Sparsus in uenas cibus obsecrantum Christicolarum!
9 Da, puer, plectrum, choraeis ut canam fidelibus Dulce carmen et melodum, gesta Christi insignia. Hunc camena nostra solum pangat, hunc laudet lyra. Christus est, quem rex sacerdos adfuturum protinus Infulatus concinebat uoce corda et tympano, Spiritum caelo influentem per medullas hauriens. Facta nos et iam probata pangimus miracula, Testis est orbis nec ipsa terra quod uidit negat, Comminus deum docendis proditum mortalibus. Corde natus ex parentis ante mundi exordium, Alfa et ω cognominatus, ipse fons et₁ clausula Omnium quae sunt fuerunt quaeque post futura sunt₁. Ipse iussit, et creata, dixit ipse, et₁ facta sunt Terra caelum fossa ponti trina rerum machina, Quaeque in his uigent sub alto solis et lunae globo. Corporis formam caduci, membra morti obnoxia Induit, ne gens periret primoplasti ex germine, Merserat quam lex profundo noxialis tartaro. O beatus ortus ille, uirgo cum puerpera Edidit nostram salutem feta sancto spiritu Et puer redemptor orbis os sacratum protulit! Psallat altitudo caeli, psallite omnes angeli, Quidquid est uirtutis usquam psallat in laudem dei, Nulla linguarum silescat, uox et omnis consonet. Ecce, quem uates uetustis concinebant saeculis, Quem profetarum fideles paginae spoponderant, Emicat promissus olim; cuncta conlaudent eum! Cantharis infusa lymfa fit Falernum nobile, Nuntiat uinum minister esse promptum ex hydria, Ipse rex sapore tinctis obstupescit poculis. "Membra morbis ulcerosa, uiscerum putredines Mando ut abluantur" inquit, fit ratum, quod iusserat. Turgidam cutem repurgant uulnerum piamina. Tu perennibus tenebris iam sepulta lumina Inlinis limo salubri sacri et oris nectare; Mox apertis hac medella lux reducta est orbibus. Increpas uentum furentem quod procellis tristibus Vertat aequor fundo ab imo uexet et uagam ratem; Ille iussis obsecundat, mitis unda sternitur. Extimum uestis sacratae furtim mulier attigit, Protinus salus secuta est; ora pallor deserit, Sistitur riuus cruore qui fluebat perpeti. Exitu dulcis iuuentae raptum ephebum uiderat Orba quem mater supremis funerabat fletibus; "Surge" dixit; ille surgit, matri et adstans redditur. Sole iam quarto carentem, iam₁ sepulcro absconditum Lazarum iubet uigere reddito spiramine Faetidum iecur reductus rursus intrat halitus. Ambulat per stagna ponti, summa calcat fluctuum Mobilis liquor profundi pendulam praestat uiam Nec fatiscit unda sanctis pressa sub uestigiis. Suetus antro bustuali sub catenis frendere Mentis inpos efferatis percitus furoribus Prosilit ruitque supplex, Christum adesse ut senserat. Pulsa pestis lubricorum milliformis daemonum Corripit gregis suilli sordida spurcamina Seque nigris mergit undis et pecus lymfaticum. Ferte qualis ter quaternis ferculorum fragmina! Adfatim referta iam sunt adcubantum milia Fio quinque panibus peresis et gemellis piscibus. Tu cibus panisque noster, tu perennis suauitas; Nescit esurire in aeuum qui tuam sumit dapem Nec lacunam uentris inplet, sed fouet uitalia. Clausus aurium meatus et sonorum nescius Purgat ad praecepta Christi crassa quaeque obstacula, Vocibus capax fruendis ac susurris peruius. Omnis aegritudo cedit, languor omnis pellitur, Lingua fatur quam ueterna uinxerant silentia, Gestat et suum per urbem laetus aeger lectulum. Quin et ipsum, ne salutis inferi expertes forent, Tartarum benignus intrat; fracta cedit ianua, Vectibus cadit reuulsis cardo dissolubilis. Illa prompta ad inruentes, ad₁ reuertentes tenax Obice extrorsum repulso porta reddit mortuos Lege uersa et limen atrum iam recalcandum patet. Sed deus dum luce fulua mortis antra inluminat, Dum stupentibus tenebris candidum praestat diem, Tristia squalentis aetrae palluerunt sidera. Sol refugit et lugubri sordidus ferrugine Igneum reliquit axem seque maerens abdidit; Fertur horruisse mundus noctis aeternae chaos. Solue uocem, mens sonora, solue linguam mobilem, Dic tropaeum passionis, dic triumphalem crucem, Pange uexillum notatis quod refulget frontibus. O nouum caede stupenda uulneris miraculum! Hinc cruoris fluxit unda, lymfa parte ex altera; Lymfa nempe dat lauacrum, tum corona ex sanguine est. Vidit anguis immolatum corporis sacri hostiam, Vidit et fellis perusti mox uenenum perdidit Saucius dolore multo, colla fractus sibila. Quid tibi, profane serpens, profuit rebus nouis Plasma primum perculisse uersipelli hortamine? Diluit culpam recepto forma mortalis deo. Ad breuem se mortis usum dux salutis dedidit, Mortuos olim sepultos ut redire insuesceret Dissolutis pristinorum uinculis peccaminum. Tunc patres sanctique multi conditorem praeuium Iam reuertentem secuti tertio demum die Carnis indumenta sumunt eque bustis prodeunt. Cerneres coire membra de fauillis aridis, Frigidum uenis resumptis puluerem tepescere, Ossa neruos et medullas glutino cutis tegi. Post, ut occasum resoluit uitae et hominem reddidit, Arduum tribunal alti uictor ascendit patris Inclytam caelo reportans passionis gloriam. Macte iudex mortuorum, macte rex uiuentium, Dexter in parentis arce qui cluis uirtutibus, Omnium uenturus inde iustus ultor criminum! Te senes et te iuuentus, paruulorum te₁ chorus, Turba matrum uirginumque, simplices puellulae Voce concordes pudicis perstrepant concentibus. Fluminum lapsus et undae litorum crepidines, Imber aestus nix pruina, silua et aura, nox dies Omnibus te concelebrent saeculorum saeculis!
10 Deus, ignee fons animarum, Duo qui socians elementa, Viuum simul ac moribundum, Hominem, pater, effigiasti, Tua sunt, tua, rector, utraque, Tibi copula iungitur horum, Tibi dum uegetata cohaerent, Et spiritus et caro seruit. Resoluta sed ista seorsum Proprios reuocantur in ortus: Petit halitus aera feruens, humus excipit arida corpus. Sic cuncta creata necesse est Obitum tolerare supremum, Vt semina dissociata Sibi sumat origo resorbens . Hanc tu, deus optime, mortem Famulis abolere paratus, Iter inuiolabile monstras, Quo perdita membra resurgant, Vt dum generosa caducis Ceu carcere clausa ligantur Pars illa potentior extet Quae germen ab aethere traxit. Si terrea forte uoluntas Luteum sapit et graue captat, Animus quoque pondere uictus Sequitur sua membra deorsum. At si generis memor ignis Contagia pigra recuset, Vehit hospita uiscera secum pariterque reportat ad astra. Nam quod requiescere corpus Vacuum sine mente uidemus, Spatium breue restat ut alti Repetat collegia sensus. Venient cito saecula cum iam Socius calor ossa reuisat Animataque sanguine uiuo Habitacula pristina gestet. Quae pigra cadauera pridem Tumulis putrefacta iacebant Volucres rapientur in auras Animas comitata priores. Hinc maxima cura sepulcris Inpenditur, hinc resolutos Honor ultimus accipit artus Et funeris ambitus ornat. Candore nitentia claro Praetendere lintea mos est, Aspersaque myrra Sabaeo Corpus medicamine seruat. Quidnam sibi saxa cauata, Quid pulchra uolunt monumenta, Nisi quod res creditur illis Non mortua sed data somno? Hoc prouida christicolarum Pietas studet utpote credens Fore protinus omnia uiua Quae nunc gelidus sopor urget. Qui iacta cadauera passim Miserans tegit aggere terrae, Opus exhibet ille benignum Christo pius omnipotenti; Quia lex eadem monet omnes Gemitum dare sorte sub una Cognataque funera nobis Aliena in morte dolere. Sancti sator ille Tobiae, Sacer ac uenerabilis heros Dapibus iam rite paratis Ius praetulit exequiarum. Iam stantibus ille ministris Cyathos et fercula liquit Studioque accinctus humandi Fleto dedit ossa sepulcro. Veniunt mox praemia caelo Pretiumque rependitur ingens, Nam lumina nescia solis Deus inlita felle serenat. Iam tunc docuit pater orbis Quam sit rationis egenis Mordax et amara medella Cum lux animum noua uexat. Docuit quoque non prius ullum Caelestia cernere regna Quam nocte et uulnere tristi Tolerauerit aspera mundi. Mors ipsa beatior inde est, Quod per cruciamina leti Via panditur ardua iustis Et ad astra doloribus itur. Sic corpora mortificata Redeunt melioribus annis, Nec post obitum recalescens Conpago fatiscere nouit. Haec quae modo pallida tabo Color albidus inficit ora Tunc flore uenustior omni Sanguis cute tinguet amoena. Iam nulla deinde senectus Frontis decus inuida carpet, Macies neque sicca lacertos Suco tenuabit adeso. Morbus quoque pestifer artus Qui nunc populatur anhelos Sua tunc tormenta resudans Luet inter uincula mille. Hunc eminus aere ab alto Victrix caro iamque perennis Cernet sine fine gementem Quos mouerat ipse dolores. Quid turba superstes inepta Clangens ululamina miscet? Cur tam bene condita iura Luctu dolor arguit amens? Iam maesta quiesce querella, Lacrimas supendite, matres! Nullus sua pignera plangat, Mors haec reparatio uitae est. Sic semina sicca uirescunt Iam mortua iamque sepulta, Quae reddita caespite ab imo Veteres meditantur aristas. Nunc suscipe, terra, fouendum Gremioque hunc concipe molli! Hominis tibi membra sequestro, Generosa et fragmina credo. Animae fuit haec domus olim cui nobilis ex patre fons est, Feruens habitauit in istis Sapientia principe Christo. Tu depositum tege corpus, Non inmemor ille requiret Sua munera fictor et auctor Propriique enigmata uultus. Veniant modo tempora iusta Cum spem deus inpleat omnem, Reddas patefacta necesse est Qualem tibi trado figuram. Non, si cariosa uetustas Dissoluerit ossa fauillis Fueritque cinisculus arens Minimi mensura pugilli, Nec, si uaga flamina et aurae Vacuum per inane uolantes Tulerint cum puluere neruos, Hominem periisse licebit. Sed dum resolubile corpus Reuocas, deus, atque reformas, Quanam regione iubebis Animam requiescere puram? Gremio senis addita sancti Recubabit, ut est Eleazar, Quem floribus undique saeptum Diues procul aspicit ardens. Sequimur tua dicta, redemptor, Quibus atra e morte triumphans Tua per uestigia mandas Socium crucis ire latronem. Patet ecce fidelibus ampli Via lucida iam paradisi, Licet et nemus illud adire Homini quod ademerat anguis. Illic, precor, optime ductor, Famulam tibi praecipe mentem Genitali in sede sacrari, Quam liquerat exul et errans. Nos tecta fouebimus ossa Violis et fronde frequenti Titulumque et frigida saxa Liquido spargemus odore.
11 Quid est quod artum circulum Sol iam recurrens deserit? Christusne terris nascitur, Qui lucis auget tramitem? Heu quam fugacem gratiam Festina uoluebat dies, Quam paene subductam facem Sensim recisa extinxerat. Caelum nitescat laetius, Gratetur et gaudens humus; Scandit gradatim denuo Iubar priores lineas. Emerge, dulcis pusio, Quem mater edit castitas Parens et expers coniugis, Mediator et duplex genus! Ex ore quamlibet patris Sis ortus et uerbo editus, Tamen paterno in pectore Sofia callebas prius. Quae prompta caelum condidit, Caelum diemque et cetera; Virtute uerbi effecta sunt Haec cuncta; nam Verbum Deus. Sed ordinatis saeculis Rerumque digesto statu Fundator ipse et artifex Permansit in patris sinu, Donec rotata annalium Transuoluerentur milia Atque ipse peccantem diu Dignatus orbem uiseret. Nam caeca uis mortalium Venerans inanes nenias Vel aera uel saxa algida Vel ligna credebat deum. Haec dum sequuntur perfidi, Praedonis in ius uenerant Et mancipatam fumido Vitam baratro inmerserant. Stragem sed istam non tulit Christus cadentum gentium, Inpune ne forsan sui Patris periret fabrica. Mortale corpus induit, Vt excitato corpore Mortis catenam frangeret Hominemque portaret patri. Hic ille natalis dies Quo te creator arduus Spirauit et limo indidit Sermone carnem glutinans. Sentisne, uirgo nobilis, Matura per fastidia Pudoris intactum decus Honore partus crescere? O quanta rerum gaudia Aluus pudica continet, Ex qua nouellum saeculum Procedit et lux aurea! Vagitus ille exordium Vernantis orbis prodidit; Nam tunc renatus sordidum Mundus ueternum depulit. Sparsisse tellurem reor Rus omne densis floribus Ipsasque harenas Syrtium Flagrasse nardo et nectare. Te cuncta nascentem, puer, Sensere dura et barbara Victusque saxorum rigor Obduxit herbam cotibus. Iam mella de scopulis fluunt, Iam stillat ilex arido Sudans amomum stipite, Iam sunt myricis balsama. O sancta praesepis tui, Aeterne rex, cunabula Populisque per saeclum sacra, Mutis et ipsis credita! Adorat haec brutum pecus, Indocta turba scilicet, Adorat excors natio, Vis cuius in pastu sita est. Sed cum fideli spiritu Concurrat ad praesepia Pagana gens et quadrupes Sapiatque quod brutum fuit, Negat patrum prosapia Perosa praesentem deum; Credas uenenis ebriam Furiisue lymfatam rapi. Quid prona per scelus ruis? Agnosce, si quidquam tibi Mentis resedit integrae, Ducem tuorum principum! Hunc, quem latebra et obsetrix Et uirgo feta et cunulae Et inbecilla infantia Regem dederunt gentibus, Peccator intueberis Celsum coruscis nubibus Deiectus ipse et inritis Plangens reatum fletibus, Cum uasta signum bucina Terris cremandis miserit Et scissus axis cardinem Mundi ruentis soluerit. Insignis ipse et praeminens Meritis rependet congrua, His lucis usum perpetis, Illis gehennam et tartarum. Iudaea, tunc flumen crucis Experta, qui sit senties Quem, te furoris praesule, Mors hausit et mox reddidit.
12 Quicumque Christum quaeritis Oculos in altum tollite! Illic licebit uisere Signum perennis gloriae. Haec stella, quae solis rotam Vincit decore ac lumine, Venisse terris nuntiat Cum carne terrestri deum. Non illa seruit noctibus Secuta lunam menstruam, Sed sola caelum possidens Cursum dierum temperat. Arctoa quamuis sidera In se retortis motibus Obire nolint, at tamen Plerumque sub nimbis latent. Hoc sidus aeternum manet, Haec stella numquam mergitur Nec nubis occursu abdita Obumbrat obductam facem. Tristis cometa intercidat Et, si quod astrum Sirio Feruet uapore, iam dei Sub luce destructum cadat. En Persici ex orbis sinu Sol unde sumit ianuam, Cernunt periti interprete Regale uexillum magi. Quod ut refulsit, ceteri Cessere signorum globi Nec pulcher est ausus suam Conferre formam Lucifer. "Quis iste tantus" inquiunt "Regnator astris imperans, Quem sic tremunt caelestia, Cui lux et aetra inseruiunt? "Inlustre quiddam cernimus, Quod nesciat finem pati, Sublime celsum interminum, Antiquius caelo et chao. "Hic ille rex est gentium Populique rex Iudaici Promissus Abrahae patri Eiusque in aeuum semini. "Aequanda nam stellis sua Cognouit olim germina Primus sator credentium, Nati inmolator unici. "Iam flos subit Dauiticus Radice Iessea editus Sceptrique per uirgam uirens Rerum cacumen occupat." Exim sequuntur perciti Fixis in altum uultibus Qua stella sulcum traxerat Claramque signabat uiam. Sed uerticem pueri supra Signum pependit inminens Pronaque submissum face Caput sacratum prodidit. Videre quod postquam magi, Eoa promunt munera Stratique uotis offerunt Tus myrram et aurum regium. Agnosce clara insignia Virtutis ac regni tui, Puer o cui trinam pater Praedestinauit indolem. Regem deumque adnuntiant Thensaurus et flagrans odor Turis Sabaei, at myrreus Puluis sepulcrum praedocet. Hoc est sepulcrum quo deus, Dum corpus extingui sinit Atque id sepultum suscitat, Mortis refregit carcerem. O sola magnarum urbium Maior Bethlem, cui contigit Ducem salutis caelitus Incorporatum gignere! Altrice te summo patri Heres creatur unicus, Homo ex tonantis spiritu Idemque sub membris deus. Hunc et profetis testibus Hisdemque signatoribus Testator et sator iubet Adire regnum et cernere, Regnum quod ambit omnia, Dia et marina et₁ terrea A solis ortu ad exitum Et tartara et caelum supra. Audit tyrannus anxius Adesse regum principem, Qui nomen Istrahel regat Teneatque Dauid regiam. Exclamat amens nuntio: "Successor instat, pellimur. Satelles, i ferrum rape Perfunde cunas sanguine! "Mas omnis infans occidat, Scrutare nutricum sinus Interque materna ubera Ensem cruentet pusio. "Suspecta per Bethlem mihi Puerperarum est omnium Fraus, ne qua furtim subtrahat Prolem uirilis indolis." Transfigit ergo carnifex Mucrone districto furens Effusa nuper corpora Animasque rimatur nouas. Locum minutis artubus Vix interemptor inuenit Quo plaga descendat patens Iuguloque maior pugio est. O barbarum spectaculum! Inlisa ceruix cautibus Spargit cerebrum lacteum Oculosque per uulnus uomit, Aut in profundum palpitans Mersatur infans gurgitem, Cui subter artis faucibus Singultat unda et halitus. Saluete flores martyrum Quos lucis ipso in limine Christi insecutor sustulit Ceu turbo nascentes rosas! Vos prima Christi uictima, Grex inmolatorum tener, Aram ante ipsam simplices Palma et coronis luditis. Quo proficit tantum nefas, Quid crimen Herodem iuuat? Vnus tot inter funera Inpune Christus tollitur. Inter coaeui sanguinis Fluenta solus integer; Ferrum quod orbabat nurus Partus fefellit uirginis. Sic stulta Faraonis mali Edicta quondam fugerat Christi figuram praeferens Moses, receptor ciuium. Cautum et statutum ius erat Quo non liceret matribus, Cum pondus alui absoluerent Puerile pignus tollere. Mens obsetricis sedulae Pie in tyrannum contumax Ad spem potentis gloriae Furata seruat paruulum, Quem mox sacerdotem sibi Adsumpsit orbis conditor Per quem notatam saxeis Legem tabellis traderet. Licetne Christum noscere Tanti per exemplum uiri? Dux ille caeso Aegyptio Absoluit Istrahel iugo, At nos subactos iugiter Erroris imperio graui Dux noster hoste saucio Mortis tenebris liberat. Hic expiatam fluctibus Plebem marino in transitu Repurgat undis dulcibus Lucis columnam praeferens. Hic proeliante exercitu Pansis in altum bracchiis Sublimis Amalec premit, Crucis quod instar tunc fuit. Hic nempe Hisus uerior, Qui longa post dispendia Victor suis tribulibus Promissa soluit iugera, Vi ter quaternas denique Refluentis amnis alueo Fundauit et fixit petras, Apostolorum stemmata. Iure ergo se Iudae ducem Vidisse testantur magi, Cum facta priscorum ducum Christi figuram pinxerint. Hic rex priorum iudicum Rexere qui Iacob genus, Dominaeque rex ecclesiae Templi et nouelli et₁ pristini. Hunc posteri Ephrem colunt, Hunc sancta Manasse domus, Omnesque suspiciunt tribus Bis sena fratrum semina. Quin et propago degener, Ritum secuta inconditum, Quaecumque dirum feruidis Bahal caminis coxerat, Fumosa auorum numina, Saxum metallum stipitem, Rasum dolatum sectile, In Christi honorem deserit. Gaudete, quidquid gentium est, Iudaea Roma et Graecia, Aegypte Thrax Persa Scyta; Rex unus omnes possidet. Laudate uestrum principem Omnes, beati ac perditi, Viui inbecilli ac mortui; Iam nemo posthac mortuus.